Over leven dat gaat en komt

Ik was een beetje zenuwachtig. Ik zou mee gaan lopen op de surgery-afdeling. Nu word ik wel vaker zenuwachtig van meelopen, want Malawianen zijn geen ster in communicatie. Zo kan het gebeuren dat ze een half uur lang in Chichewa praten zonder mij iets uit te leggen. Maar vandaag was ik ook nerveus omdat ik als huis-tuin-en-keuken-mens nog nooit een operatie had gezien. En wie verzekerde mij dat bij ik bij die eerste snee (je hoort het ze gewoon zeggen: ‘SCALPEL’) niet onderuit zou gaan.

Ik trof het niet vandaag, er waren die morgen twee prostaatoperaties. Voor de mensen die hier toelichting bij nodig hebben: die operatie gebeurd zo nauw boven je privé delen, dat de operatie niet erg fotogeniek zou zijn. Ik hees mij in mijn blauwe pak en klotste op m’n klompen naar de Main Theater (ja, die benaming vond ik ook erg funny in mijn eerste werkweek). En ineens kwamen de beelden in mijn hoofd terug van ER en Grey’s Anatomy: zo’n handenwasplek waar je de kraan niet met je handen maar cool met je ellebogen dicht draait. Met raampjes naar de plek waar het gebeurd. En exclusief: een groot raam met uitzicht op de volgende bergrug. Voor als je je verveelt. 

De oude man werd verdoofd en behandeld. Die eerste snee viel mee. En al dat bloed kon ik ook hebben. Ik maakte foto’s van mijn collega’s, niet van de wond. Het raakte me dat mensen bezig zijn met hun dagelijkse werk en bijna routinematig een operatie uitvoeren terwijl je als patiënt een belangrijk en zorgelijk moment doormaakt in je leven. Niet elke situatie is levensbedreigend, maar toch ligt je leven in de handen van dit tiental mensen.

En toen de operatie beëindigd was, werd ik daar zelf bij bepaald. Ik keek op mijn telefoon en ontving op dat moment het bericht dat mijn oma was overleden. Haar situatie was in een week erg kritiek geworden en door grote long- en zuurstofproblemen wisten wij dat ze niet lang meer zou leven. Ze had al haar kinderen en kleinkinderen in het ziekenhuis toegesproken en gezegend en verlangde naar de hemel. Het deed ons gezin denken aan hoe Jakob al zijn kinderen een zegen gaf.

Vanaf afstand kon ik meeleven en bleef ik op de hoogte hoe het ging. Maar toch is een bericht van overlijden denk ik altijd onverwachts. De dood is definitief. Klaar op deze aarde. Ik bedacht dat de operatie toch afgelopen was en ik maar beter naar huis kon gaan. Maar op dat moment werd er een vrouw de gang in gereden. De volgende geplande operatie moest plaatsmaken, dit was een emergency. De vrouw was 37 weken zwanger van een tweeling en door complicaties moesten ze nu via een keizersnee ter wereld komen. Ik besloot om te blijven.

Deze operatie meemaken op dit moment was één van de wonderlijkste dingen die ik in mijn leven meegemaakt heb. Toen iedereen gereed was en de baarmoeder opengesneden werd zag ik de verpleegkundige al oplettend naar de klok kijken. Mijn camera was startklaar. Mijn collega Maria gaf aan dat ze maar één voetje voelde, maar al snel haalde ze er twee uit. Er kwam een bundeltje uit en verbaasd keek ik naast mijn camera om te kijken of ik het goed zag. Was dit een baby? Een grijs-wit-mini-lijfje stak beentjes en armpjes uit en het moest toch echt zo zijn. God gaf een nieuw jongetje leven en hij krijste instemmend. Al gauw kwam er nog een kroesig hoofdje uit de open buik naar buiten. Een meisje!

Het hele team werkte nog een uur lang aan de buik van de moeder, terwijl de kindjes ingerold in hun mooie Afrikaanse doeken op de tafel aan de zijlijn lagen. Hun welkom op deze aarde was een beetje koud: niemand die hen vasthield, die warmte gaf. Toen ik later met een bundeltje kind op mijn arm op een krukje in de hoek zat moest ik even slikken. Ik zag het hoofd van mijn oma weer voor me met haar mooie grijzegouden haren. Zij ging. Misschien maakte ze plaats. Voor twee nieuwe levens. Ik bedacht dat God het allemaal vooraf bedacht had. Hij gaat over het begin, Hij gaat over het eind.

Ik bekeek net mijn foto’s en vond ze prachtig. De moeder die straalde toen ze even haar babies mocht zien van een afstandje. De babies zelf die zo prachtig waren. Ik wilde ineens dat ik een foto van mijn oma gemaakt had toen ze er nog was. Omdat ze zo mooi was.

Raar hoe je blij en verdrietig tegelijk kan zijn.

‘It is done. I am the Alpha and the Omega, the Beginning and the End.’ – Revelation 21:6

‘The Lord gave, and the Lord hath taken away; blessed be the name of the Lord.’ – Job 1:21